Sản xuất rau an toàn kết hợp tưới phun sương tiết kiệm nước
(25-12-2009)
BÁO CÁO KẾT QUẢ
(Đề tài sản xuất rau an toàn kết hợp tưới phun sương tiết kiệm nước)
I. Đặt vấn đề:
- Rau, quả an toàn hiện đang là vấn đề quan tâm hàng đầu của người tiêu dùng trong nước nói chung và huyện Hàm Tân tỉnh Bình Thuận nói riêng. Gần đây các thông tin về ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật ở nước ta trong thời gian qua đã gây ra những mối lo ngại cho người tiêu dùng. Rau là loại thực phẩm rất dễ nhiễm độc chất dư lượng thuốc BVTV; kim loại nặng như Cu, Ph, Hg, As; hàm lượng Nitrate và các vi sinh vật gây hại cho con người. Các chất độc này là nguyên nhân gây ngộ độc cấp tính và tích lũy lâu ngày gây nên ung thư, trong khi đó công tác kiểm tra đánh giá chất lượng rau, quả lưu thông trên thị trường và các chợ tiêu thụ chưa được quan tâm đúng mức. Do đó, sản xuất rau, quả an toàn phục vụ cho người tiêu dùng là vấn đề cần thiết hơn bao giờ hết.
- Rau, quả là loại thực phẩm ăn tươi, sống, chín không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày đồng thời rau, quả còn chế biến ra nhiều món ăn bỗ dưỡng cho con người và một số loại rau còn có tác dụng chữa bệnh như rau nhíp cá, rau má…Nhưng một số sản phẩm rau, quả bán trên thị trường hiện nay chưa đảm bảo an toàn. Do đó Phòng nông nghiệp và PTNT huyện Hàm Tân thực hiện đề tài sản xuất rau an toàn đảm bảo các chỉ tiêu theo Quyết định 106/2007/QĐ-BNN, ngày 19/01/2007 của Bộ nông nghiệp và PTNT khái niệm như sau: Rau an toàn là những sản phẩm rau tươi (bao gồm tất cả các loại rau ăn lá, thân, củ, hoa, quả, hạt, các loại nấm thực phẩm…) được sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bao gói bảo đảm theo Quy định kỹ thuật là tồn dư về kim loại nặng, hóa chất độc hại, vi sinh vật dưới ngưỡng cho phép theo quy định tại phụ lục 1,2,3,4 của Quyết định này (có phụ lục đính kèm).
- Huyện Hàm Tân có nhu cầu tiêu thụ lượng rau, quả hàng ngày là rất lớn. Tuy nhiên đặc thù của Huyện là vùng khô hạn chỉ sản xuất vào mùa mưa và mùa khô đối với vùng có nước nên diện tích nhỏ lẻ, manh mún không đám ứng đủ nhu cầu lượng rau, quả tiêu thụ trong Huyện. Hiện nay lượng rau, quả tiêu thụ còn nhập ở các nơi khác về.
II. Công tác triển khai:
1. Địa điểm thực hiện: Tại KP6, TT. Tân Nghĩa, huyện Hàm Tân
2. Tổng diện tích: 1.500m2 (sản xuất 3 vụ, một vụ 500m2)
3. Hộ tham gia: 01 hộ: Ông Bùi Văn Minh
- Có kinh nghiệm am hiểu về kỹ thuật trồng rau trong nhiều năm liền, gia đình có nguồn lao động, kinh tế đủ khả năng đáp ứng vật tư nông nghiệp ngoài hỗ trợ của Nhà nước và các khoản chi khác để thực hiện tốt trong quá trình sản xuất rau an toàn.
- Vùng sản xuất rau cao ráo, thoát nước vào mùa mưa, nước tưới rau từ giếng đào, không bị ô nhiễm các hóa chất độc hại từ chất thải công nghiệp, khu dân cư, bệnh viện, các lò giết mỗ gia súc, nghĩa trang, đường giao thông lớn. Tuyệt đối không dùng trực tiếp nước thải từ Bệnh viện, khu dân cư, nước mương, ao tù động… chưa qua xử lý để tưới cho rau.
- Lấy mẫu đất, nước đi phân tích tại Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3, Thành phố. HCM có kết quả ngày 5/03/2009 các hàm lượng kim loại nặng như As, Ph, Cd, Hg, không có tồn lưu trong đất và nước (có phiếu kết quả kèm theo).
III. Các loại rau đưa vào sản xuất trong đề tài:
- Loại rau cải ngọt, cải xanh
- Giống: Chọn giống đạt chất lượng theo tiêu chuẩn của Cục trồng trọt
- Lượng giống: 5 kg
IV. Kỹ thuật canh tác:
1. Làm đất:
Chọn vùng đất sản xuất xa bệnh viện, đường giao thông, khu dân cư, nghĩa trang không ô nhiễm các hóa chất độc hại cho con người và môi trường.
Làm đất cày bừa kỹ, phơi ải, từ 8 -10 ngày, lên luống, đánh rãnh không để đọng nước sau khi cấy rau vào luống.
2. Gieo cấy:
Vụ 1: Ngày 20/3/2009 gieo giống trong khay đến ngày 5/4/2009 cấy rau ngoài đất đến ngày 23 -25 thu hoạch, năng suất đạt 900 kg/500m2.
Vụ 2: Ngày 15/10/2009 gieo giống vào khay, ngày 02/11/2009 cấy rau ra ngoài đất, ngày 20/11/2009 thu hoạch, năng suất đạt 900 kg/500m2.
Vụ 3: Ngày 18/11/2009 gieo giống trong khay, ngày 14/12/2009 cấy rau ra ngoài đất, ngày 24 tháng 12 thu hoạch, năng suất 900 kg/500m2.
3. Bón phân:
Phân chuồng trộn vôi ủ hoai: 1.200kg, phân vô cơ NPK 24 kg, Urê 75 kg và phân Kali 9 kg chia 3 vụ bón cho rau.
* Cách bón: (tính cho 1 vụ)
- Bón lót 400kg phân chuồng cộng với 8 kg NPK/vụ trước khi cấy rau ra ngoài ruộng.
- Bón thúc lần 1: 20 kg Urê
- Bón thúc lần 2: 20 kg Urê
- Bón thúc lần 3: 5 kg Urê + 3 kg Kali
Mỗi lần bón cách nhau 6 – 7 ngày kết hợp xử lý thuốc BVTV, ngưng bón phân đạm 10 – 12 ngày trước khi thu hoạch. Lượng phân bón và cách bón đúng quy trình kỹ thuật sản xuất rau an toàn.
- Cách bón vụ 2, vụ 3 cũng tượng tự như vụ 1.
- Kho chứa phân, thuốc BVTV được che đậy khô ráo không gây ô nhiễm nguồn nước tưới và nơi xử lý phân chuồng xa khu vực sản xuất rau.
- Không sử dụng phân chuồng, phân xanh, phân bắc, phân rác còn tươi và phân mắm bón cho rau.
4. Thuốc bảo vệ thực vật:
- Dùng một số thuốc nhóm độc III, IV và thuốc sinh học, thảo mộc chuyên dùng cho sản xuất rau an toàn nên ít ảnh hưởng đến con người và môi trường vì thời gian cách ly ngắn như: Selecron, Pegasut 500EC, Cyrimax, Ridomil, Antracol.
- Chỉ sử dụng các loại thuốc có trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng trên rau ở Việt Nam do Bộ NN&PTNT ban hành.
- Sử dụng thuốc BVTV đúng nồng độ và liều lượng như đã hướng dẫn trên bao bì của từng loại thuốc và từng giai đoạn sinh trưởng phát triển của rau.
- Trong quá trình sử dụng thuốc BVTV để phun xịt chủ hộ đã tuân thủ theo đúng nguyên tắc hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật phụ trách làm đề tài và phun xít đúng thời điểm nên sâu bệnh ít xảy ra và chủ hộ đảm bảo đúng thời gian cách ly như quy định trong quá trình sản xuất rau an toàn cũng như đồ bảo hộ lao động.
- Bao bì, chai lọ thuốc sau khi sử dụng bỏ vào hầm đốt tiêu hủy.
5. Chăm sóc:
- Phòng trừ cỏ dại: Dùng thuốc diệt mầm Dual
- Sau khi cấy rau ra ngoài đất làm cỏ kết hợp bón phân, tưới nước…
- Phòng trừ sâu bệnh: Thường xuyên thăm vườn theo dõi sâu bệnh xuất hiện trên rau, chủ yếu dùng biện pháp thủ công như bắt sâu, nhỗ cây bệnh đem chôn vùi trong đất. Khi thật cần thiết mới sử dụng đến thuốc BVTV nhưng bảo đảm đúng thời gian cách ly.
6. Tình hình sâu bệnh hại chính trên rau:
- Sâu chủ yếu là bọ nhảy, sâu tơ, sâu xanh, rầy chích hút, rầy rệp…
- Bệnh chủ yếu: Héo rũ chết yểu, thối nhũn…
7. Thu hoạch:
- Sau khi thu hoạch rau được đựng trên bao hoặc giỏ nhựa không để rau dưới đất đồng thời thu hoạch rau Vụ 1 và vụ 2 đem đi phân tích hàm lượng vi sinh vật, hàm lượng Nitrac và thuốc BVTV trên rau tại Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3, có kết phiếu kết quả ngày 8/5/2009 và ngày 01/12/2009 đều đạt yêu cầu rau an toàn ( có phiếu đính kèm).
- Thu hoạch cả 3 vụ sản lượng rau đạt được 2.700 kg, sản phẩm đạt tiêu chuẩn rau an toàn theo quy định của Bộ NN&PTNT.
V. Kết quả thực hiện:
- Trong quá trình theo dõi đề tài sản xuất rau an toàn của Phòng NN&PTNT huyện Hàm Tân cùng phối hợp với chủ hộ nhận thực hiện đề tài tại TT. Tân Nghĩa có kết quả như sau:
- Các loại rau đều sinh trưởng phát triển tốt, sâu bệnh ít, nguồn nước tưới, đất sản xuất rau không ô nhiễm kim loại nặng và sản phẩm làm ra không bị tồn lưu thuốc BVTV, hàm lượng Nitrac, vi sinh vật gây hại. Năng suất bình quân cả 3 vụ đạt được 900 kg/vụ/500m2
Diện tích thực hiện: 500m2 (3 vụ 1.500m2)
|
Vụ
sản xuất
|
Giống
|
Sản phẩm
thu hoạch
(kg)
|
Đơn
giá
(đồng)
|
Thành
tiền
(đồng)
|
Trừ chi phí đầu tư + công chăm sóc
|
Lãi
ròng
(đồng)
|
|
Vụ 1
|
Cải xanh,
Cải ngọt
|
900
|
3.500
|
3.150.000
|
1.400.000
|
1.750.000
|
|
Vụ 2
|
900
|
3.500
|
3.150.000
|
1.400.000
|
1.750.000
|
|
Vụ 3
|
900
|
3.500
|
3.150.000
|
1.400.000
|
1.750.000
|
|
Tổng cộng
|
2.700
|
3.500
|
9.450.000
|
4.200.000
|
5.250.000
|
Tính cho 10.000 m2 (ha)
|
Vụ
sản xuất
|
Giống
|
Sản phẩm
thu hoạch
(kg)
|
Đơn
giá
(đồng)
|
Thành
tiền
(đồng)
|
Trừ chi phí đầu tư + công chăm sóc
|
Lãi
ròng
(đồng)
|
|
1 Vụ/năm
|
Cải xanh,
Cải ngọt
|
18.000
|
3.500
|
63.000.000
|
28.000.000
|
35.000.000
|
|
4 vụ/năm
|
75.000
|
3.500
|
252.000.000
|
112.000.000
|
140.000.000
|
* Nhận xét:
Nhìn chung trong thời gian sản xuất rau an toàn gặp thời tiết thuận lợi nên không có ảnh hưởng gì đến năng suất, chất lượng của sản phẩm, chỉ có sản xuất vụ rau thứ 3 gặp ảnh hưởng cơn bão số 9 mưa kéo dài một tuần dẫn đến bị thiệt hại về năng suất nhưng sau đó khắc phục kịp thời.
Các loại rau trồng thực hiện đề tài trong thời gian theo dõi cho thấy kết quả thu được đạt yêu cầu về năng suất so với kế hoạch của đề tài sản xuất 3 vụ là 1.500kg, về chất lượng, phẩm chất rau đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho người tiêu dùng theo quyết định 106/2007/QĐ-BNN của Bộ nông nghiệp và PTNT ngày 19/01/2007.
VI. Kết luận và kiến nghị:
Trong thời gian thực hiện đề tài sản xuất rau an toàn tại thị trấn Tân Nghĩa, huyện Hàm Tân, Phòng nông nghiệp và PTNT có kết luận như sau:
1. Kết luận:
- Về năng suất, chất lượng, phẩm chất của rau đều đạt yêu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm trong quá trình sản xuất, thu hoạch và tiêu thụ.
- Sản phẩm rau không bị ô nhiễm và tồn lưu các kim loại nặng có trong đất, nước cũng như các hóa chất độc hại thải ra từ bệnh viện, khu dân cư, nghĩa trang.
- Bảo đảm thời gian cách ly trong quá trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và sử dụng theo hướng dẫn trên bao bì, nhãn mát của thuốc.
- Ngừng bón phân đạm cho rau trước khi thu hoạch 10 – 12 ngày. Không dùng phân chuồng tươi, phân xác mắm bón cho rau.
- Không dùng kim loại nặng sử dụng trên rau như: Cu, Ph, Hg, As, Zn…
- Qua bảng chi tiết trên ta thấy 500m2 sản xuất 3 vụ rau thu nhập sau khi trừ chi phí lợi nhuận được 5.250.000 đồng, còn 1 ha một năm sản xuất được 4 vụ người nông dân trồng rau lợi nhuận sau khi trừ chi phí được 140.000.000 đồng.
2. Kiến nghị:
Đề nghị UBND Huyện quan tâm tạo điều kiện cho Phòng NN&PTNT có kinh phí để nhân rộng diện tích, triển khai nhà kín và quảng bá thượng hiệu rau an toàn của Huyện nhà;
Đề nghị UBND thị trấn Tân Nghĩa tiếp tục chọn hộ nông dân có điều kiện sản xuất rau an toàn trong khu vực quy hoạch sản xuất rau của thị trấn giới thiệu cho Phòng NN&PTNT để Phòng tiếp tục nhân rộng diện tích ra trong thời gian tới.
Phòng NN&PTNT